آموزش Linux Essentials؛ لینوکس از پایه
مدرس: مدرسین هانت لرن
Linux Essentials نقطه شروع ساخت مهارت عملی در لینوکس است؛ مهارتی که در مدیریت سرور، تست نفوذ، تحلیل امنیت و کار با ابزارهای زیرساخت به آن نیاز خواهید داشت. این دوره با عنوان مدرسین هانت لرن ارائه می‌شود و از شناخت توزیع، Terminal و ساختار فایل‌سیستم آغاز می‌کند تا بتوانید با دلیل و درک خروجی، از خط فرمان استفاده کنید.
در طول مسیر، Navigation، مدیریت فایل، جست‌وجو، Redirect و Pipe، پردازش متن و مفهوم Permission به‌صورت پیوسته تمرین می‌شوند. سپس User و Group، Process، Service، Package و Network بررسی می‌شوند. هدف فقط حفظ نام دستور نیست؛ باید بدانید دستور روی چه داده‌ای عمل می‌کند، خروجی آن چیست، چه سطح دسترسی‌ای لازم دارد و خطا را از کدام مسیر پیگیری کنید.
بخش پایانی به SSH، انتقال فایل، خواندن لاگ، ابزارهای تشخیص مشکل شبکه و نوشتن Bash Script ساده اختصاص دارد. تمرین نهایی، آماده‌سازی یک ماشین لینوکسی، ایجاد حساب و ساختار دسترسی، راه‌اندازی سرویس و تهیه گزارش وضعیت است. محتوای دوره با موضوعات پایه Linux Essentials هم‌راستا است، اما معرفی آن به معنی اعطای گواهی رسمی LPI یا تضمین نتیجه آزمون نیست. این پایه برای ورود به Linux Forensics، Hardening و مسیرهای تخصصی امنیت کاربرد دارد.
مهارت‌هایی که در این دوره دنبال می‌کنید
- کار با ساختار فایل‌سیستم و دستورهای پایه
- مدیریت Permission، User و Group
- ساخت Pipeline برای جست‌وجو و پردازش متن
- بررسی Process، Service و Log
- عیب‌یابی اولیه IP، Route، DNS و Port
- ساخت Script ساده برای خودکارسازی کار تکراری
پیش‌نیازهای فنی
- توانایی کار عمومی با رایانه و مدیریت فایل
- آشنایی اولیه با IP و اینترنت در حد مقدماتی
- امکان کار با یک ماشین مجازی لینوکس
- آمادگی تمرین مستمر در Terminal؛ سابقه برنامه‌نویسی اجباری نیست
ابزارها و منابع فنی مسیر آموزش
- Bash و ابزارهای GNU/Coreutils
- grep، find، sed و awk در سطح پایه
- systemctl و journalctl
- ip، ss، ping، dig و curl
- SSH، SCP و ابزارهای Package Management
برنامه آموزشی و سرفصل‌های تخصصی
1. شناخت Linux، توزیع و محیط اجرای سیستم
- تفاوت Kernel، Shell و Distribution
- مقایسه خانواده Debian و Red Hat در سطح مقدماتی
- آماده‌سازی ماشین مجازی و Snapshot
- کار با Terminal، Prompt و Help
2. ساختار فایل‌سیستم و مسیرهای مهم
- Absolute Path و Relative Path
- کاربرد مسیرهای /etc، /var، /home، /tmp و /usr
- Navigation با pwd، cd و ls
- فایل مخفی، نوع فایل و مفهوم Mount
3. مدیریت فایل و پوشه در خط فرمان
- ایجاد، کپی، انتقال و حذف فایل با درک Scope
- بررسی محتوا با cat، less، head و tail
- شناخت Wildcard و Quoting
- ویرایش فایل متنی و ذخیره تغییرات
4. مدیریت ورودی/خروجی؛ Pipe و Redirection
- مفهوم stdin، stdout و stderr
- Redirect خروجی و تفاوت Append و Overwrite
- اتصال دستورها با Pipe
- تفسیر Exit Status و اجرای شرطی دستور
5. جست‌وجو و پردازش متن با grep و find
- جست‌وجوی نام، نوع و Metadata فایل
- فیلتر متن با grep و Regex مقدماتی
- مرتب‌سازی و شمارش با sort، uniq و wc
- شناخت برش فیلد و کاربرد پایه sed و awk
6. کاربر و گروه؛ هویت و ساختار حساب
- شناخت UID، GID و گروه‌های کاربر
- بررسی /etc/passwd و /etc/group
- ایجاد و مدیریت حساب در آزمایشگاه
- مفهوم sudo و حداقل سطح دسترسی
7. Permission، Ownership و Link در لینوکس
- خواندن rwx برای User، Group و Other
- کار با chmod، chown و umask
- تفاوت Hard Link و Symbolic Link
- شناخت مقدماتی SUID، SGID و Sticky Bit
8. Process، Job و مدیریت منابع
- بررسی PID، PPID و وضعیت پردازش
- کار با ps، top و Signalهای متداول
- اجرای Foreground و Background و Job Control
- بررسی مصرف CPU، RAM و فضای دیسک
9. Package Management و نصب نرم‌افزار
- شناخت Repository و Package Dependency
- نصب و بررسی بسته با apt یا dnf
- تفاوت Package و فایل اجرایی
- به‌روزرسانی و خواندن پیام خطای نصب
10. systemd، سرویس و خواندن لاگ
- تفاوت Process و Service
- بررسی Start، Stop، Enable و Status
- خواندن لاگ با journalctl و فایل‌های /var/log
- بررسی خطای راه‌اندازی یک سرویس ساده
11. شبکه لینوکس؛ IP، Route، DNS و Socket
- بررسی Interface و Address با ip
- خواندن Routing Table و مسیر پیش‌فرض
- بررسی Name Resolution با dig
- تحلیل Port و Socket با ss و آزمون HTTP با curl
12. SSH، انتقال فایل و Bash Script مقدماتی
- مفهوم Remote Shell و احراز هویت کلیدی
- انتقال فایل و بررسی Permission کلیدها
- Variable، Argument، Condition و Loop در Bash
- ساخت Script گزارش وضعیت و مدیریت خطا
سناریوی تمرین و خروجی فنی
یک ماشین لینوکسی آماده می‌شود؛ برای دو کاربر و یک گروه، ساختار فایل و دسترسی تعریف می‌کنید، یک سرویس را راه‌اندازی و لاگ آن را بررسی می‌کنید و با Script ساده، وضعیت دیسک، پردازش و شبکه را در فایل گزارش ثبت می‌کنید. هدف، اتصال دستورهای آموخته‌شده در یک کار عملی واحد است.
شیوه ارائه و برنامه‌ریزی یادگیری
شیوه ارائه این دوره ضبط‌شده / آنلاین است. سرفصل‌ها و زمان‌بندی جلسات، برنامه آموزشی دوره را نشان می‌دهند؛ دسترسی به محتوای جلسات پس از فعال‌شدن ثبت‌نام ارائه می‌شود.